Wakati familia inapogundua uhalifu wa mmoja wa wanafamilia wake kuelekea imani ya upatanisho, na hili liko wazi kwa kuepuka jamii na watu wa kulipa kisasi, hasa baadhi ya wanasayansi au baadhi ya watawala, kugundua tabia hizo kwa kutokuwepo nyumbani kwa muda mrefu na kujifunga na kikundi kikundi kidogo cha marafiki wenye mawazo sawa pamoja na mikutano, na mazungumzo katika njia ya siri, wanajamii waliobakia katika hali hii, lazima wamjadili kwa pamoja, bila ya majivuno, lakini kwa misingi ya kuwa wote wanamtakia mema na mabadiliko. Kwa hivyo, wanaweza kumfanya akatae shutuma na kuweka wazi ukweli. Siku moja ataweza kurekebisha na kuwa sawa na hali yake. Lakini wale ambao wangependa kusema na hawawezi kuvumilia kuingiliwa na hawataki kuwasikiliza, hivyo ni bora kutoshiriki, kumtakia mema na kuwa na uvumilivu juu ya madhara yake kama njia walizokuwa wafanya Mitume. Mikutano hiyo inapaswa kuendelea kwa muda ili kuhakikisha kuwa kijana hatarejea katika imani zake za zamani, na ni bora kuhamasisha matumizi ya vilabu, shule na sehemu za kujiburudisha. Familia na jamii lazima ziwe na uvumilivu na kuwatunza zaidi watoto wakati wanashugulikia masuala yao wenyewe.

Naamini kuwa yeyote anayefuata mkabala wa kigaidi na kushirikiana na magaidi hana hisia wala maadili. Hii ni kwa sababu mtu kama huyo anajifikiria mwenyewe tu, na hana dhamira kwa chochote zaidi isipokuwa nia yake mbaya na kutovumilia wengine anaobeba moyoni mwake. Mtu kama huyo hana dhamira kwa familia yake, mama na jamaa zake, na haangalii hatari ambazo anaweza kuhusika nazo akifuata njia isiyo sahihi. Pia hazingatii sifa mbaya ambazo zinaweza kuiathiri familia yake kama matokeo ya matendo yake ya kigaidi. Majirani wanaopoteza familia zao kutokana na ugaidi wataidharau familia yake, kwa sababu mtoto wao anaweza kuwa mmoja wa waliohusika na mauaji ya mtoto au wanafamilia yao. Hii itaifanya familia ya gaidi kukejeliwa kwa muda mrefu na watu wengi wataidharau. Kwa hivyo, kila kijana lazima amwogope Mungu na lazima azingatie maslahi na heshima ya familia yake. Asiondoshe jicho juu ya kile walichomtendea na kumkuza, badala ya kuwasaliti kwa kufuata njia ya uovu inayopelekea kujiangamiza wenyewe. Kwa hivyo, vijana wasijihusishe na njia zenye taathira hasi kwa familia zao, kwa kuelewa kuwa tunaishi katika jamii ya mashariki inayoshikilia mila, na tunapenda kusikia hadithi za familia na marafiki wanaotuzunguka. Vijana lazima waheshimu familia zao na majirani. Na wawaheshimu wale waliowalea. Lazima wawe mbali kutokana na mambo mabaya yanayoweza kuathiri familia na heshima zao.

Wazazi wanapaswa kuendeleza wajibu wao kielimu na mafunzo kwa watoto wao. Wanapaswa kujua wanayoyapenda, mawazo na matarajio yao ili kuwahamasisha mambo mazuri na yenye manufaa yaliyomo katika nafsi zao. Wakati huo huo, serikali inapaswa kuchukua jukumu jengine. Lazima ielewe thamani ya vijana na nafasi yao katika ujenzi wa nchi. Lazima tuwatunze na kuwapa wanachohitaji kama vile maisha salama na ya kutulia, wapatiwe fursa za ajira na kuyafanya maisha yao yawe rahisi. Hili lina nafasi kubwa katika kupata matarajio na ndoto za vijana. Kunawasaidia wajitenge na mawazo machafu, vitendo vya kukithiri na kujiweka mbali na njia iliyonyooka. Wanazuoni na watu wa dini pia wana wajibu katika kuonesha ukweli juu ya ugaidi, lazima watoe ushauri kila mara kwa vijana wetu kuhusu uhalifu na mawazo ya kigaidi ambayo yako mbali na mawazo ya dini ya Kiislamu, na hayana uhusiano wowote na Uislamu. Haya yanaweza kufikiwa kupitia mahubiri ya dini na programu za TV. Mambo kama hayo lazima yajadiliwe na sio kupuuzwa.

Mtu anayefanya uhalifu kama huu wa kutisha huwa hajali matokeo ya vitendo vyake; bila shaka matendo yake yameiathiri familia yake mwenyewe, ukoo au kabila na mila na kanuni zake. Vitendo vyake ni dhidi ya Sharia, sheria na mila zote za familia katika eneo au nyanja za kimataifa. Sheria za Kiislamu zinazuwia vitendo hivi; shairi linasema, "Taifa linadumu pamoja na maadili yake...lakini ikiwa maadili haya yatapotea, taifa nalo hupotea."

Watoto wadogo lazima wafundishwe dhana na imani za Kiislamu zinazokubalika kwa mujibu wa viwango vya kanuni za Kiislamu. Lazima wafundishwe matendo ya ibada na tabia njema. Utaratibu wa Mungu katika maisha ya sasa ya mwanadamu yanawakilisha moyo wa uaminifu ambao Mungu alimuumba binadamu. Ili kutekeleza Utaratibu wa Mungu katika dunia hii, hiki ndio kitu cha mwanzo katika maisha ya binadamu duniani; ni suala ambalo vizazi lazima vikuzwe katika mafundisho ya familia juu ya mila za Uislamu unaochukuliwa kama kilango cha usalama kwa jamii ambayo ndani yake hali za mtu mmoja mmoja na jamii kwa jumla zinaimarika, na ambazo zinapelekea kunawiri kwa usalama. Athari zake haziwezi kuondoshwa kirahisi, kinyume chake; na ndio maana tunapata usalama na utulivu kwa vizazi vyetu vinavyojihisi viko salama, kuamsha hisia na vinavyoweza kulinda haki na kurejesha haki za waliokandamizwa, pamoja na hisia zao na uangalifu wao kwa roho za binadamu.

Kuwepo kwa mtu anayejitoa muhanga kwa mabomu katika familia bila shaka kunaathiri hadhi ya familia katika jamii inakoishi, kuna athari za kisaikolojia na kijamii. Jamii inawaangalia wauaji hawa wa kujitoa muhanga kwa jicho la kutoridhika nao. Familia hufanikiwa na hadhi nzuri na kufungamana na maadili ambayo huwarejeshea faida na huwapa heshima miongoni mwa familia nyingine. Kwa hivyo, kiongozi wa familia lazima awaangalie watoto wake, ili asitokee hata mmojamiongoni mwao kuyakosea maadili yake au kuwa na tabia za kikatikama vile mashambulizi ya kujitoa muhanga ambayo hayafaidii na kuwadhuru tu watu wasiio na hatia ambao hawahusiki na mizozo baina ya makundi tafauti, bila ya kujali hadhi au uzawa wao, au hata nafasi zao miongoni mwa wengine. Sisi kama jamii au watu mmoja mmoja katika familia hizi iko haja ya kuendelea na muonekano na hadhi yetu miongoni mwa makabila jirani bila ya kumwaga damu, ili tusiangukie katika makucha ya uhalifu, au ili tusije kutakiwa kuwarejesha wale wale tuliowashambulia.

Ikiwa kuna mabadiliko katika akili za mtu kutoka mtu mwema na kuwa gaidi, itakuwa ni jukumu la wazazi kwa sababu sisi kama wazazi tunaweza kuisawiri njia ya mtoto. Na ikiwa akili ya kawaida ya mnyama inaweza kuwatunza watoto wake, kwa nini sisi kama wazazi tusiweze? Pole kwa familia lakini kwa kweli ni kosa lao. Mwisho wa yote MwenyeziMungu anaweza kutusaidia katika kuwatunza watoto wetu.

Hakuna mwenye nguvu isipokuwa Mwenyezi Mungu. Kwa kweli sijui niseme nini! Mwenyezi Mungu azirehemu roho za mashahidi waliouliwa na zimwi hili. Mwenyezi Mungu awaweke peponi. Ama kuhusu baba wa mhalifu huyu, angetubu na kujiweka huru na makosa ya mwanawe, inaonesha yeye hahusiki na vitendo vya kigaidi vya mwananwe. Dini na sheria havimhukumu baba kwa matendo ya mtoto wake. Lakini kuna kipengele kimoja ningependa kuzielezea familia na wazazi katika nchi zote za Kiislamu, Uislamu ni dini ya uvumilivu, na masheikh wote na watu wa dini lazima wawe wavumilivu kama ilivyo dini yao. Wazazi wasipeleke watoto wao kusoma kwa walimu wa dini wenye msimamo mkali. Mimi kama baba, lazima niulize kwanza iwapo Imamu wa msikiti ni mtu mwenye msimamo mkali au mtu wa wastani, ni zipi dhana zake, kwa sababu mwalimu na wahubiri wanaowaongoza watoto wetu wanaweza kuwaathiri, kuwafanya wafanye mambo mema na wawe wa manufaa kwa jamii. Lakini wahubiri wenye msimamo mkali wanawaelekeza watoto wetu kuzimu na kuwageuza zana za uuaji. Wakati huo huo, ninaiomba serikali kuikagua misikiti; lazima kuwepo na uongozi fulani wenye dhamana ya ukaguzi huu ili misikiti isiwe vituo vya watu wenye msimamo mkali. Asante ndugu na samahani kwa hadithi ndefu!