• 3 Faallo
• Daabac
• Email
• Tweet
• Dib u celi

Dadka daggan Afgooye ayaa mar kale ku raaxaysan kara dagganaashiyaha magaaladooda kadib markii ciidamada Soomaaliya iyo kuwa la jaalka ahi ay al-Shabaab ka saareen magaalada bishii hore.

Intii lagu jiray shantii sano ee ay al-Shabaab xukumayeen Afgooye, dadka deegaanka waxa ay la noolaayeen xaalad faqri ah, iyadoo beerralaaydu ay cadaadis aad u xooggan la kulmayeen, waxaana taa markhaati ka ah hoos-u-dhaca ku yimi wax soo saarka beeraha. Beeralayda hadda kadib ma bixin doonaan kala bar waxa ay beerahooda kasoo go’a “Canshuur ahaan.”

“Magaaladeena aad bay u qurux badantahay maadaama aad arki kartid kaydadka biyaha iyo geedaha mooska iyo canbaha oo lagu daray muuqaalka aadka u quruxda badan,” Bakar Omar oo Afgoye daggan ayaa Sabahi u sheegay. “waxaan haysanaa Wabiga Shabelle, biyaha daadsan iyo hawaada nadiifka ah. Meel walba oo aad tagto waxaad helaysaa raaxo iyo dagganaashiyo.”

Afgooye waa magaalo istiraatiiji ah oo ku taala meel 30 kiiloomitir caasimaadda kaga beegan waqooyi-galbeed. Magaalada waxa ay leedahay laba buunddo oo dul mara wabiga Shabeelle oo magaalada bartanka ka mara iyo doomo alwaax ka samaysan oo dadweynaha ka qaada dhinac una gudbiya dhinaca kale ee magaalada. Beeralayda ayaa ku waraabiya dhulka biyaha wabigaa laga soo saaro iyo xilli roobaadka.

Dadka daggan magaalada waxaa lagu qiyaasaa 250,000 oo qof, intooda bandanna waxa ay ka shaqaystaan wax soo saarka. Afgooye waa meel xudun dhexaad u ah ganacsiga, maadaama ay ku taalo meel ay maraan wadooyinka taga Kismaayo, Marko, Baydhaba iyo Muqdisho

Bille Axmed Cabdulaahi, waa ganacsade maxalli ah oo ka shaaqeeya soo saaridda liinta la qalajiyay, waxa uu sheegay in Afgooye ay caan ku tahay soo saaridda dalagyada, sida mooska, canbaha, liinta, liin banbeelmada, iyo qasabka. Magaalada ayaa sidoo kale lagu yaqaanaa sisinta, iyadoo la adeegsanayo matooro soo saara saliid macsarada.

Dadka daggan tuulooyinka ee dhaqda xoolaha nool, sida geella, idaha, lo’da iyo digaagga ayaa dadka martida ah ugu deeqa caano iyo garoor, hab marti-soornimo ah, ayuu yiri.

Dowladda Soomaaliya oo taageero u fidinaysa Afgooye

Si loo kordhiyo wax soo saarka beeraha, dowladda Soomaaliya waxa ay qorshaynaysaa in ay beeralayda ugu deeqdo abuur iyo bacrimiyayaal, ayuu yiri Gaashaanle Sare Cabdulaahi Cabdi Axmed oo ah guddoomiyaha cusub ee degmada Afgooye.

“Waxaannu taageeraynaa ruuxda wada-shaaqeynta ee ka dhex jirta [beeralayda], si markaa ay u helaan dareen bulshadeed maarka ay xusuustaan dhacdooyinka farxadda iyo murugadaba leh iyo ururinta miraha sida gallayda iyo sisinta,” Axmed ayaa u sheegay Sabahi.

Madaxweynaha Soomaaliya Sheekh Shariif Sheekh Axmed ayaa todobaadkii hore ku habeeyn dhaxay baar ku taalla Afgooye, halkaa oo uu kula kulmay hoggaamiyayaasha qabaa'ilka degaanka si ay u dhisaam golaha degaanka magaalada. Taasi waxa ay ka dhigaysaa Afgooye magaaladii ugu horeeysay ee ka mida kuwa la xoreeyay oo laga dhiso maamul ay dadku doortaan, sida ay sheegtay Jamiila Xanafi oo ah dhaq-dhaqaaqdo siyaasadeed.

Jamiilla ayaa Sabahi u sheegtay in guddi dhaqaalo uu mas’uul ka noqon doono ururinta canshuuraha magaalada iyo ka shaqaynta dib-u-howl-galinta howlaha bulshada, sida duggsiyada iyo isbitaalada iyo dayac-tiridda waddooyinka muhimka ah ee magaalada.

Maxamed Baraako, oo daggan Afgooye, ayaa Sabahi u sheegay in dadka maxalliga ah ay ka soo jeedaan qowmiyado kala duwan balse ay ku midaysanyihiin himilo sare, sida dhex-deeqsinimo, dhiifoonaan, raxmad, naxariis iyo daacadnimo.

Maqnaashiyaha al-Shabaab waxa ay kusoo celin doontaa nabad jacaylkoodaa, iyo hub qaadasho la’aantooda, ayuu yiri.

“Guud ahaan dadyowga Afgooye waa dad nabadda jecel, noloshoodana waa mid ku suntan sahal iyo saboolnimo, laakiin ma gaajoodaan, maxaa yeelay waxa ay heystaan dhul beerashada ku wanaagsaan oo soo saara gee-miroodyo iyo dalag,” ayuu yiri Bakar.